©

Mat Wright

گیل الیس از شورای فرهنگی بریتانیا در پاریس، نکات عملی خوبی برای ایجاد یک کلاس دربرگیرنده و پذیرا برای شاگردان با نیازهای خاص به ما ارائه می‌دهد.

نکات زیر برای کمک به شاگردانی با مشکلاتی خاص پیشنهاد شده اما وضعیت هر کس ممکن است اندکی متفاوت باشد بنابراین با این نکات به عنوان قوانین سفت و سخت برخورد نکنید. این نکات در واقع راهنما هستند نه یک لیست جامع و کامل. هر جا که ممکن بود با خود شاگردان یا والدین/سرپرستشان صحبت کنید تا بفهمید چطور می توانید به بهترین شکل به آن‌ها کمک کنید.

با کلیک روی هر یک از موارد زیر توصیه های مربوط به آن را مشاهده کنید:

اختلال کم توجهی بیش‌فعالی (ADHD)

▪ دستورالعمل‌ها را ساده بگویید. از قانون "فقط یک جمله" استفاده کنید.

▪ ارتباط چشمی برقرار کنید و وقتی با شاگرد حرف می‌زنید، به اسم صدایش کنید.

▪ شاگرد را دور از چیزهایی که حواسش را پرت می‌کنند بنشانید.

▪ قانون‌ها و موارد روزمره روشنی برای کلاس بگذارید؛ آن ها را به طور مرتب تکرار کنید و آماده باشید که آن‌ها را به شکل دیگری بیان کنید.

▪ به جای پررنگ کردن رفتارهای منفی، رفتارهای مثبت را تقویت کنید.

اختلال طیف درخودماندگی (Autism)

▪ برای هر درس یک برنامه ارائه کنید

▪ اگر تغییری در روند معمول می‌دهید به شاگردان اطلاع دهید. به شاگردان اجازه دهید که در تمام طول دوره بر یک صندلی بنشینند.

▪ زیاد ارتباط چشمی برقرار نکنید چون ممکن است باعث ناراحتی شود. 

▪ از کلامی واضح و ساده استفاده کنید؛ از استعاره یا کنایه استفاده نکنید.

▪ کلاس را تا حد امکان آرام نگه دارید.

سندروم داون

▪ از کلام مستقیم و آشنا استفاده کنید.

▪ فرصت دهید که اطلاعات حلاجی شود.

▪ درس را به مجموعه‌ای از فعالیت‌های کوتاه‌تر و متنوع‌تر تقسیم کنید.

▪ مجموعه متنوعی از فعالیت‌ها را به عنوان انجام تمرین‌ها قبول کنید مثل نقاشی، جدول، عکس، ویدئو و غیره.

مشکلات شنوایی

▪ میزان ناتوانی شنوایی شاگرد را بپرسید.

▪ بهترین جای نشستن را امتحان کنید.

▪ مطمئن شوید که شاگرد صورت شما را می‌بیند تا لبخوانی کند و حالات صورتتان را ببیند. 

▪ مطمئن شوید که روی صورت و لب‌هایتان نور کافی هست. 

▪ طوری نایستید که پشتتان به پنجره باشد.

▪ اگر از تخته سفید برهم‌کنشی (interactive whiteboard) استفاده می‌کنید مطمئن شوید که نور تخته جلوی دیدن صورتتان را نمی‌گیرد.

▪ اگر شاگرد دیگری در حین بحث کلاسی حرف می‌زند او را نشان دهید و فقط اجازه دهید یک نفر در آن واحد صحبت کند.

▪ لیستی از کلمات و سرنخ‌های تصویری و متن محصولات شنیداری ارائه دهید.

▪ به صداهای پس‌زمینه دقت کنید و تلاش کنید آن را کاهش دهید.

مشکلات بینایی

▪ میزان ناتوانی بینایی شاگرد را بپرسید.

▪ بهترین جا برای شاگرد را امتحان کنید. مثلاً اگر چشم شاگرد مونوکولار است، چشم خوب باید به سمت اجسام متحرک باشد.

▪ فضای شنیداری کلاس را با ساکت نگه داشتن کلاس تقویت کنید.

▪ برای شاگردانی که ناتوانی بینایی شدیدتری دارند، هر چه انجام می‌دهید را توصیف کنید.

▪ مطمئن شوید که استفاده از تخته سفید برهم‌کنشی (interactive whiteboard) به ضرر شاگرد نیست.

▪ اگر از ویدئو کلیپ استفاده می‌کنید، محیط آن را توضیح دهید. اگر لازم است ویدئو را نگه دارید و توضیح دهید که چه اتفاقاتی افتاد.

▪ همیشه به شاگرد یک کپی از مطلب را بدهید.

▪ از مطالب کپی بزرگ بگیرید. 

▪ فناوری ارتباطات و اطلاعات را امتحان کنید (آیکون‌های بزرگ، متن خودخوان، مهارت‌های تایپ)

▪ پشت به پنجره نایستید چون سایه‌ای ایجاد می شود که دیدن شما را دشوارتر می‌کند.

▪ مطمئن شوید روی زمین آشغال یا خرت و پرت نریخته.

▪ اگر چیدمان فضا را تغییر دادید، به شاگرداطلاع دهید.

▪ وارسی کنید که آیا شاگرد از وسایل خاصی استفاده می‌کند (لغتنامه‌های بزرگ چاپ‌شده، چراغ، خطکش گویا)

▪ برگه‌های کلاسی متفاوتی را در نظر بگیرید مثل چاپ بزرگ یا بِرِیل.

اختلال خوانشی‌ (Dyslexia)

▪ دستورالعمل‌ها را به طور واضحی بیان کنید و دستورالعمل‌های شفاهی را به صورت مکتوب هم ارائه دهید که اگر لازم شد بتوان به آن‌ها رجوع کرد.

▪ کلمات کلیدی را روی تخته یا تابلوی اعلانات نصب کنید و بانک کلمات درست کنید.

▪ با درست کردن چارچوب‌ نوشتن به شاگردان کمک کنید.

▪ شاگرد را تشویق کنید فکر کند که قبل از شروع چه کارهایی باید انجام دهد و اگر می‌تواند آن‌ها را به شما بگوید.

▪ از نکات، پرینت‌ها، لیست هجی و غیره کپی بگیرید و نکات کلیدی آن را پررنگ کنید. کپی باید بر روی کاغذ غیر سفید (صورتی کم‌رنگ، خاکستری، بژ و...) باشد.

▪ به راه‌های دیگری برای ضبط اطلاعات فکر کنید مثل ضبط صدا، نقشه ذهنی و تصاویر.

▪ اگر اطلاعات زیادی روی تخته نوشته‌اید برای هر خط از رنگ متفاوتی استفاده کنید یا یک خط در میان زیر نوشته‌ها با رنگ دیگری از ماژیک خط بکشید.

▪ مطمئن شوید که بین مطالب به اندازه کافی فاصله هست.

▪ از یک روکش پلاستیکی برای جلوگیری از برق زدن خطوط سیاه روی زمینه سفید استفاده کنید.

اختلال هماهنگی حرکتی (Dyspraxia)

▪ از شاگرد درباره دستورالعمل‌ها/فعالیت‌ها سوال کنید تا مطمئن شوید که آن‌ها را درست متوجه شده است.

▪ نحوه نشستن را وارسی کنید و مطمئن شوید که پشت شاگرد صاف است و پاهایش روی زمین قرار دارند.

▪ از کامپیوتر برای ذخیره کارها استفاده کنید تا دستنویسی به حداقل برسد.

▪ از برگه‌هایی استفاده کنید که در آن‌ها برای نوشتن پاسخ جای خالی گذاشته شده تا میزان نوشتن را پایین بیاورید.

▪ تا آن‌جا که ممکن است فعالیت ها را به قسمت‌های کوچکتر تقسیم کنید.

▪ دستورالعمل‌های گفتاری را چند بار تکرار کنید و آن‌ها را به زبان ساده بگویید.

▪ از رنگ‌های مختلف برای نوشتن روی تخته استفاده کنید.

▪ مراحل مختلف درس را نام ببرید و وقتی به انتهای درس نزدیک می‌شوید به شاگرد اعلام کنید.

ناتوانی جسمی

▪ مطمئن شوید شاگردانی که از ویلچر استفاده می‌کنند در کلاسی شرکت می‌کنند که برایشان قابل دسترسی است.

▪ مطمئن شوید که می‌دانید آسانسور معلولین چطور کار می‌کند و یا یک نگهبان یا همکار دردسترس خواهد بود که به شما کمک کند.

▪ مطمئن شوید که روی زمین کلاس آشغال و خرت و پرت نریخته و قابل دسترسی‌ست.

▪ مطمئن شوید که دستورالعمل‌های روشنی برای خروج اضطراری وجود دارد و نگهبانان، تیم ارتباط با مشتری و دیگران از آن باخبرند.

وقتی مطلبی در کامپیوتر می‌نویسید از فونت قابل خواندن استفاده کنید. اندازه فونت 12 یا 14 برای اکثر شاگردان مناسب است. می‌توانید مطالب را بولد (پررنگ) کنید اما خواندن ایتالیک (کج‌شده) سخت است. فاصله دوتایی یا 1.5 به شاگردانی که مشکل دنبال کردنِ تصویریِ مطالب را دارند، کمک می‌کند. از عنوان‌های اصلی و فرعی به عنوان نشانه راه استفاده کنید. از تصویرسازی برای شکستن تکه‌های یکدست متن استفاده کنید و در کنار متن از سرنخ‌های تصویری استفاده کنید.

منابع و مواد آموزشی

Williams, M and Symonds, G (2007) Total Teacher’s Pack.Pearson Longman

این کتاب مرجع از سری چالش‌ها که برای نوجوانان نوشته شده شامل نکاتی برای حمایت از یادگیرندگانی با اختلال خواندن و دیگر اختلالات یادگیری است. این کتاب همچنین شامل ابزار پیشرفت حرفه‌ای بسیار خوبی در زمینه شهروندی جهانی برای معلمان است.

راهنمای انتخاب کتاب‌های مناسب برای کودکان دارای اختلال خوانشی

این کتابچه توسط کتابفروشی واترستونز تهیه شده و یک لیست بازبینی خوب برای معلمان فراهم کرده است:

▪ چگونه نشانه‌های اختلال خوانشی را دریابیم؟

▪ چگونه به کودکان دارای اختلال خوانشی در خواندن کمک کنیم؟

▪ چگونه برای کودکان دارای اختلال خوانشی کتاب داستان انتخاب کنیم؟

▪ کتاب‌های پیشنهادی

برای اطلاعات بیشتر درباره آموزش به افراد دارای اختلال خوانشی می‌توانید از این وبسایت دیدن کنید:

www.dyslexiaaction.org.uk

کتابچه کتابفروشی واترستونز را از اینجا می‌توانید دانلود کنید:

www.waterstones.com/wat/images/special/mag/waterstones_dyslexia_action_guide.pdf

وبسایت‌های تدریس انگلیسی

https://www.teachingenglish.org.uk/teacher-training/special-educational-...

http://www.teachingenglish.org.uk/article/teaching-english-blind-students