اکرم خان، اثرش DESH را برای اولین بار به بنگلادش می‌برد. اشیتا آزاد (مدیر بخش هنری  شورای فرهنگی بریتانیا  در بنگلادش) با ما درباره اهمیت بازگشت به وطن او گفت‌ وگو کرده‌است:

 

اشیتا آزاد 

ما در سال ۲۰۱۰ ایمیلی دریافت کردیم مبنی بر تمایل اکرم خان و تیم یازده نفره‌اش به سفری تحقیقاتی به بنگلادش جهت ساخت پروژه‌ی آینده‌شان. از ما در شورای فرهنگی بریتانیا بنگلادش خواسته شد که میزبانی از آن‌ها را بر عهده بگیریم. این به معنای کمک به برنامه‌ریزی پروژه و ملاقات‌های وی با افراد مختلف در آن جا بود. ما با اشتیاق پاسخ مثبت دادیم. احساس من بر این بود که بنگلادش اعتباری از بابت بخش بنگلادشی هویت اکرم به خود نسبت نداده است. و این فرصت خوبی برای شورای فرهنگی بریتانیا بود تا مسئولیت این امر را بر عهده بگیرد. به یاد می‌آورم که وقتی وی برای اولین بار به داکا آمد به سادگی به ما گفت که این اثر قطعه‌ای برای "وطن" خواهد بود، و می‌تواند درباره‌ی رابطه هرکسی، در هر کجا با وطنش باشد. توضیح وی همین قدر کلی بود. پس از مدت هفت روزه‌ی تحقیق بنا بر این شد که اثر منحصراً در مورد بنگلادش باشد، با شش کاراکتر بنگلادشی و برای نام آن DESH انتخاب شد؛ بخش دوم کلمه‌ی بنگلادش که اصولاً به معنای "وطن" است. من احساس می کنم تاثیری که بنگلادش در مدت بازدید بر او، به عنوان یک هنرمند گذاشته است فوق العاده است و تا جایی که به بنگلادش و مخاطبان بنگلادشی اثر بر می‌گردد، ارتباط عمیقی برقرار شده است. 

این قطعه در سراسر جهان اجرا شده‌است اما من فکر می‌کنم که اجرای  بنگلادشی آن به دلایل مختلف بسیار خاص خواهد بود. نخست آنکه والدین اکرم بنگلادشی هستند و او به معنای واقعی کلمه یک بریتانیایی-بنگلادشی است. دوم اینکه پروژه از ابتدا در بنگلادش و همان‌طور که گفتم در مدت تحقیقی یک هفته‌ای آغاز شد و حال پس از توری سه ساله در دور دنیا به این کشور باز می‌گردد. پس این بازگشت به وطنی واقعی خواهد بود. دلیل آخر اینکه کمپانی اکرم خان برای اجرای بنگلادشی اثر کارهای بسیاری انجام می‌دهند که در کشورهای دیگر انجام نشد. برای مثال، این بار فضای صحنه‌ی اجرا متفاوت است. ما در دقیقه‌ی آخر با اکرم تماس گرفتیم (ژانویه‌ی همین سال) و او بلافاصله گفت که ماه سپتامبر برایش مناسب است، و ما می‌توانستیم در این ماه با وی همکاری کنیم. به رغم اینکه ماه سپتامبر در مدت مرخصی وی بود. سپس ما متوجه شدیم که دو مجموعه‌ی همکاران وی (که او معمولاً با آن‌ها سفر می‌کند) در زمان مشخص شده در دو نقطه‌ی دیگر جهان خواهند بود و زمان کافی برای سفر به بنگلادش را نخواهند داشت. پس ما تصمیم گرفتیم که برای اجرا در بنگلادش صحنه‌ی نمایشی جدید بسازیم: ساخت بنگلادش، با متریال‌های بنگلادشی. این اجرا اثری بسیار بنگلادشی خواهد بود: چوب، پارچه‌ها و استادکاران و هنرمندانی که صحنه را می‌سازند همگی بنگلادشی خواهند بود. این تجربه‌ای بسیار کنایه آمیز برای اکرم به عنوان یک هنرمند خواهد بود. صحنه‌ی نمایش این بار با آنچه تماشاگران در دیگر جاهای دنیا دیده‌اند متفاوت است. من امیدوارم که این امر حسی نو به این تجربه بیفزاید.

اکرم اثرش را دو شب اجرا خواهد کرد. تالار نمایش هفتصد نفر گنجایش دارد، ولی ما در فکر یافتن راه‌هایی هستیم تا این تعداد را تا جای ممکن افزایش دهیم. ما اجرا را ضبط کرده و دو یا سه هفته پس از اجرای زنده، آن را  در تلویزیون برای بینندگان در سطح کشور پخش خواهیم کرد. همچنین از فضای خارجی تالار استفاده خواهیم کرد تا مردم در بیرون ساختمان از طریق صفحه‌های نمایش بزرگ اجرای زنده را تماشا کنند. ما واقعاً می‌خواهیم تلاش کنیم تا اکرم و DESH را به تعداد هر چه بیشتری از مردم نشان دهیم.

از نظرعملی، این پروژه‌ای در مقیاس بزرگ خواهد بود. من فکر می‌کنم گرچه ما می‌توانیم به مسائلی چون درآمد مالی و یا مبلغ مورد نیاز برای به جامه‌ی عمل درآوردن این ایده‌ها بپردازیم؛ اما برای من به عنوان مدیر بخش هنری شورای فرهنگی بریتانیا در بنگلادش، مهم‌ترین چیز این است که من نمی‌خواهم هیچ کدام از سرمایه‌گذاران این پروژه‌ی بزرگ در مورد تجربه‌ای که مردم از این اثر خواهند داشت احساس ناکامی کنند. همچنین من می‌خواهم که تجربه‌ی اکرم به عنوان یک هنرمند و شاهکارش از بازگشت به بنگلادش تا جای ممکن رضایت بخش و کامل باشد. و همین را برای دیگران، از کمپانی وی که برای ما کارگاه آموزشی برگذار می‌کنند، سرمایه‌گذارانی که هزینه‌ی اجرا را پرداخت می‌کنند تا تماشاگرانی که آن را در تلویزیون خواهند دید آرزو می‌کنم. من می‌خواهم همه با خود فکر کنند:" خدایا، چه مسیری را طی کردیم! اما ارزشش را داشت." 

 

این گفتگو توسط النور ترنی با اشیتا آزاد (مدیر بخش هنری شورای فرهنگی بریتانیا در بنگلادش) انجام شده‌است .

نمایش DESH اثر اکرم خان در سپتامبر ۲۰۱۴ در داکا، پایتخت بنگلادش به اجرا درآمد.

موضوعات مربوط

موضوعات مرتبط